Litoterapia, znana również jako terapia kamieniami szlachetnymi, stanowi jedną z metod komplementarnych wykorzystywanych w ramach medycyny naturalnej oraz praktyk naturopatycznych. Termin ten wywodzi się z języka greckiego – lithos oznacza „kamień”, natomiast therapeia – „leczenie” lub „opiekę terapeutyczną”.
Litoterapia, zaliczana do metod terapeutycznych stosowanych w ramach medycyny naturalnej i naturopatii, opiera się na założeniu, że kamienie szlachetne i półszlachetne wykazują specyficzne właściwości energetyczne, które mogą oddziaływać na ludzki organizm. W literaturze przedmiotu definiuje się ją jako formę terapii wspierającej, której celem jest poprawa równowagi energetycznej, stanu psychofizycznego oraz stymulacja naturalnych mechanizmów samoregulacyjnych.
Zgodnie z koncepcją litoterapeutyczną, kamienie szlachetne i półszlachetne są nośnikami określonych częstotliwości wibracyjnych, które – wchodząc w interakcję z polem bioenergetycznym człowieka – mogą przyczyniać się do harmonizacji wewnętrznych zasobów organizmu. Założenia te wywodzą się z nurtu terapii energetycznych, które przyjmują istnienie subtelnych struktur energetycznych współistniejących z układami fizjologicznymi. W tym kontekście litoterapia pełni funkcję narzędzia wspierającego procesy regeneracyjne i równoważącego zarówno sferę somatyczną, jak i emocjonalno-duchową.
Praktyczne zastosowanie litoterapii obejmuje różnorodne techniki terapeutyczne, takie jak zabiegi, podczas których kamienie szlachetne umieszczane są na ciele oraz wokół pacjenta według określonych układów energetycznych, dostosowanych indywidualnie do danego przypadku. Często wykorzystywane są systemy przebiegu meridianów i układu czakr, zgodnie z którymi kamienie aplikuje się bezpośrednio na określone punkty ciała. Popularną formą jest również noszenie kryształów w postaci biżuterii ochronnej lub wspierającej, co ma zapewniać ciągły kontakt energetyczny z organizmem ludzkim. Stosuje się także (zewnętrznie oraz wewnętrznie) kryształowe eliksiry, nalewki i maści przygotowywane
z wykorzystaniem konkretnych kamieni szlachetnych i półszlachetnych, a także ich rozmieszczanie w przestrzeni terapeutycznej w celu harmonizacji otoczenia (kryształowe feng shui). W podejściu naturopatycznym poszczególnym minerałom przypisuje się określony wpływ na konkretne narządy, układy fizjologiczne lub jednostki chorobowe, co stanowi podstawę ich doboru w praktyce terapeutycznej każdego litoterpaeuty.